ویژگیهای یک مقاله علمی پژوهشی
همکاران محترم کانون در سراسر ایران پهناور
نشریه الکترونیک فرصتی است برای ارایه آثار و توانمندیهای کارکنان کانون در جای جای ایران. یکی از بخشها سرویس مقالات است .فرصت حضور در کنار کودکان و نوجوانان و ارتباط با آنها گنجینه ای از تجربیات و دانش عینی را در اختیار مربیان قرار می دهد.منابع غنی وارزشمند ادبیات کودک وفرصتهای آموختن و مطالعه امکان خوبی برای تحقیق و ارائه حاصل کار فراهم می کند.کانون خود یک پژوهشگاه بزرگ است .پژوهشگاهی که در آن می توان به یافته هایی ناب دست یافت .اما در هر پژوهشی در کنار مشاهده ی عینی نیازمند بررسی متون مکتوب و یافته های دیگران نیز هستیم.برای نزدیک شدن فرم مقالات دوستان و همراهان کانونی به یک کار علمی توصیه می کنیم ویژگی های یک مقاله ی علمی را از سایتها و نشریات معتبر استخراج کرده ومطالعه کنند .برخی از نوشته هایی که برای درج در نشریه الکترونیک ارسال می شوند تنها متکی به تجربه های شخصی بوده که بسیار ارزشمنداست اما اگر با یافته های علمی تطبیق داده شوند و مصداقهایی از نظرات اندیشمندان بزرگ را با ذکر منبع ونام گوینده به همراه داشته باشند و در پایان به منابع مورد استفاده نیز اشاره شود، کاری مستند وقابل دفاع خواهند داشت.به همین منظور یک نمونه مطلب باعنوان ویژگی های یک مقاله علمی ارائه می شود که امیدواریم مفید واقع شود.از کلیه ی دوستانی که تا کنون نوشته های خود را برای سرویس مقالات نشریه ارسال کرده اند نیز سپاسگزاریم.
دبیر سرویس مقالات نشریه الکترونیک / فاطمه جعفرزاده /کارشناس مسول فرهنگی استان کرمان
در این مقاله به ویـژگیهـای کلّی یک مقاله علمی – پژوهشی برای انتشــار در نشریاتـی که مقـالات آن ها مـورد داوری قرار میگیرند (Refereed Journals) میپردازیم.
این نشریات یا مجلّهها پس از دریافت مقاله آن را برای داوری نزد سه یا چند نفر از داوران که به موضوع مورد بحث مقاله آشنایی دارند ارسال میدارند. پس از دریافت نظرات و پیشنهادات داوران، در صورتی که مقاله قابلّیت انتشار داشته باشد، نشریه مقاله مورد بحث را منتشر مینماید. چارچوبهای آورده شده در این نوشته نیز میتواند برای مقالههای ارسالی برای همایشهای علمی که مقالات آنها داوری میشوند مورد توجّه قرارگیرد.
۲- معیارهای یک مقاله علمی – پژوهشی
توصیه جدّی میشود که معیارهای زیر در هر مقاله علمی – پژوهشی مورد رعایت
قرارگیرند. رعایت این معیارها باعث انسجام و استحکام مقاله شده و امکان پذیرش
آن را در یک مجله علمی – پژوهشی افزایش میدهد.
الف- مرتبط بودن مطالب و کامل بودن
• تمام موضوعات مطرح شدهاند.
• استدلالها و بحثها در کلیت متن مرتبط هستند.
• منابع و مراجع ادبیات تحقیق آورده شدهاند.
• منطق و پیوستگی بین استدلالها رعایت شده است.
ب- برخورداری از یک سازمان منسجم:
• مقاله از یک ساختار شفاف مفهومی برخوردار است.
• عنوانها و زیرعنوانهای مناسب، صحیح و مرتبطی به کار برده شدهاند.
• نظام ارجاع دهی با ثبات و مناسب است.
پ- برخورداری از یک محوریّت تحقیقی در کلّیت و ترکیب مقاله:
• تفکر خلاق، ترکیب و استدلال ظهور و بروز دارد.
• دقت فکری در باره عنوان اصلی دیده میشود.
• مفاهیم مرتبط به نحو مناسبی تحقیق شدهاند.
• استدلالها و اثباتها به وسیله مدارک و مستندات یا ارجاعات پشتیبانی
شدهاند.
• شواهد کافی برای فهم موضوع وجود دارد.
• ادبیات تحقیق مورد نقد و تحلیل قرار گرفتهاند.
• ارتباط لازم بین ادبیات تحقیق و موضوع مورد تحقیق مقاله ارائه شده است.
یک مقاله تحقیقی به طور کلی میتواند در برگیرنده ساختاری مشابه ساختار زیر باشد.
• پرهیز از عنوانهای کلی و روزنامهای؛
• استفاده از صفت و موصوفهای لازم برای گویاتر نمودن عنوان؛
• دارا بودن جذّابیت برای جذب مخاطب؛
• فشرده و مختصر و یادآوردنی؛
• پرهیز از اصطلاحات نامأنوس و اختصار
• توجه به این نکته که عنوان یک برچسب است نه جمله.
• مشخص کردن نام و رابطه عضویتی نویسنده یا نویسندگان.
• دربرگیرنده (معرفی کلی و گویای تحقیق / بیان هدف و قلمرو تحقیق، اهمیت کلّی
تحقیق ، مروری فشرده بر ساختار مقاله، اشاره کلّی به نوآوریها و دستاوردهای
مقاله)؛
• پرهیز جدی از آوردن مراجع، فرمول و علامتهای ویژه؛
• رعایت کوتاهی و فشرده بودن ( در حد یک بند و سقف ۲۰۰ تا ۲۵۰ کلمه)؛
• توجه به این نکته که تعداد افرادی که چکیده را میخوانند بسیار بیشتر از
کسانی است که مقاله را میخوانند.
• تا سقف پنج کلمه و یا اصطلاح
• تعریف مسئله و قلمرو تحقیق؛
• طرح اهمیت تحقیق؛
• طرح سوابق تاریخی موضوع؛
• طرح طبقهبندیها و شاخههای مرتبط با موضوع؛
• ارائه تعاریف اصطلاخات اصلی و علائم و اختصارات؛
• مروری کلی بر بقیه مقاله.
• این بخش میتواند با بخش بعدی ترکیب شود.
• طرح سابقه بر اساس یک نظم زمانی/ دیدگاهی/مکتب فکری یا هر طبقهبندی دیگر؛
• طرح ارتباط ادبیات مورد بررسی با موضوع تحقیق؛
• بیان نقاط قوّت، ضعف و محدودیتهای ادبیات موضوع؛
• صرف نظر از طرح مطالب شخصی و تعصب آمیز؛
• طرح یافتههای موافق و مخالف در ادبیات؛
• ارائه روند و سیر تحقیق و طرح جهتگیری آن؛
• نقد و بررسی تئوریهای طرح شده؛
• مشخص کردن محدوده زمانی مورد بررسی؛
• برقراری ارتباط بین ادبیات موضوع با موضوع مورد تحقیق.
• متشکل از یک تا چند بخش و در برگیرنده اصل تحقیق و مطالعه نظیر روش و
متدولوژی، فرضیات، مدل ریاضی.
• استخراج اصول،روابط و ارائه تعمیمهای ممکن؛
• ارائه تحلیل مدل یا تئوری؛
• ارائه ارتباط بین نتایج و تحلیلها.
• جمع بندی و نتیجهگیری طرح نتایج مهم و پیامدهای آنها؛
• بیان استثناء ها و محدودیتها؛
• طرح افقهای تحقیقاتی برای ادامه و توسعه تحقیق.
• قدردانی از مؤسسات و یا اشخاصی که در به ثمر رسیدن تحقیق و یا بهتر انجام شدن فعالیتهای مربوط به مقاله تأثیرگذار بودهاند.
• ارائه فهرست مرتب شده منابع.
• ارائه مطالب ضروری برای فهم و پشتیبانی از مطالب اصلی مقاله.
• رعایت ملاحظات دستوری در جملات و سعی در نوشتن جملات کوتاه و گویا؛
• شماره گذاری عنوان بخشها و زیربخشها؛
• شماره گذاری روابط و فرمولها؛
• ارائه شرح مفید و گویا در بالای جداول و پائین شکلها؛
• شماره گذاری جداول و شکلها به طور جداگانه؛
• ارجاع دهی به هر جدول و یا هر شکل در متن از طریق شماره مربوطه؛
• رعایت دندانهگذاری مناسب به منظور تفکیک بهتر و خواناتر نمودن نوشتار؛
• پرهیز از شکستهشدن کلمات در دو خط متوالی (نظیر “می” در آخر خط و “شود” در ابتدای خط بعدی)؛
• پرهیز از کپیکردن تصاویر ناخوانای مراجع و منابع، سعی در بازطراحی آنها با ذکر دقیق مأخذ در ذیل آنها.
• سعی جدی در ثبات رویههای اتخاذ شده در نوشتار مقاله (مانند اندازه حروف، ضخامت خطوط در جداول و شکلها، نوع خطوط لاتین در کلمات لاتین, فاصله شمارهها با متن یا روابط)؛
• الگوبرداری از ساختار آخرین مقالات منتشر شده در نشریه یا ژورنال هدف (نشریهای که قصد دارید مقاله خودرا برای انتشار ارسال دارید)؛
• ارائه مقاله کامل شده به اشخاص مطّلع و مرتبط با موضوع مقاله و دریافت نظرات آنان و انجام عمل بالعکس در مورد آنان؛
• واگذاری تهیه مقالات مروری به محققان با تجربه و نویسندگانی که در زمینه مورد بررسی صاحب نظر بوده و لااقل چند مقاله در این رابطه منتشر نمودهاند؛
• اطمینان از دسترسی به مقالات مرجع مربوط به موضوع مقاله به ویژه مقالات جدید؛
• رعایت امانت، صداقت و اخلاق از اصول مهم هر فعالیت علمی و تحقیقی است. مراعات نمودن این اصول از ضرورت بسیار بالائی برخوردار است.
نوشـته حاضر با دریافت نظرات اصلاحی و پیشـنهادی شما به طور قطع بهتر و کاملتر خواهـد شد. نویسنده در انتــظار دریافت تجارب و دیدگاههای نقادانه و عالمانه شما در باره موضوع این نوشتار است. بدیهی است در نسخههای بعدی نکات متذکر شده شما با ذکر نامتان لحاظ خواهد شد. ۳- ساختار عمومی مقاله ۱) عنوان مقاله: ۲) نام نویسنده/نویسندگان: ۳) چکیده: ۴) کلید واژهها: ۵) مقدمه: ۶) بررسی ادبیات موضوع/ سابقه تحقیق: ۷) بدنه اصلی مقاله: ۸) نتایج ارایه خروجیهای آزمایشها، مدلها یا محاسبات. ۹) بحث در باره نتایج: ۱۰) سپاسگزاری (در صورت نیاز): ۱۱) منابع: ۱۲) پیوستها (در صورت نیاز): ۴- موارد ویرایشی ۵- نکات ویژه ۶- کلام پایانی
منبع: سایت فکرنو ، سایت خلاقیت ، نوآوری و کارآفرینی
http://www.fekreno.org


همکار ارجمند سرکار خانم جعفر زاده سلام و تشکر از توضیحات عالی و کاملتان در رابطه با ارایه یک مقاله خوب ، موفق و پیروز باشید.
همکار گرامی سلام
چارچوب ارائه شده برای نوشتن مقاله مفید بود.
سپاسگزارم
بهتر نبود به جای ساختار مقاله به موضوع و روش های گردآوری مطالب اشاره میکردید؟ توضیحات شما فقط برای مقالات علمی پژوهشی نیست برای کلیه مقالات است!